Airco onderhoud: wat doe je zelf en wat doet de monteur?
Een airco kan meer dan op warme dagen je woning of kantoor verkoelen. Veel moderne airco’s zijn in staat om te verwarmen en kunnen daardoor het hele jaar door worden gebruikt. Regelmatig airco onderhoud is dan ook van groot belang. Gelukkig voor velen kan je het nodige airco onderhoud zelf doen, denk aan filters reinigen en de buitenunit schoon houden, maar wanneer heb je een professional nodig? Wij leggen je uit hoe je jouw airco kunt onderhouden, hoe vaak dat moet en welke werkzaamheden beter overgelaten kunnen worden aan de specialist. Lees verder en ontdek hoe je jouw airco onderhoud aanpakt.
Waarom is regelmatig airco onderhoud belangrijk?
Een airco is verantwoordelijk voor de verplaatsing van warmte tussen de binnen- en buitenlucht. Daarvoor moet lucht ongehinderd door de installatie kunnen stromen. Stof, bladeren en andersoortig vuil kunnen de luchtstroom belemmeren, waardoor de airco minder efficiënt werkt.
Regelmatig je airco onderhouden heeft dan ook verschillende voordelen:
- Lager energieverbruik – Een schonere installatie kan efficiënter werken.
- Betere luchtkwaliteit – Schone filters helpen voorkomen dat vuil en stof zich ophopen.
- Minder storingen – Eventuele vervuiling en slijtage worden eerder opgemerkt.
- Langere levensduur – Goed onderhoud helpt onnodige belasting van onderdelen te voorkomen.
- Betere prestaties – De airco kan gemakkelijker de gewenste temperatuur bereiken.
Vooral bij intensief gebruik is goed onderhoud belangrijk. Een airco die zowel verwarmt als koelt draait immers aanzienlijk meer uren dan een installatie die je alleen hoeft in te zetten als het buiten extra warm is.
Zelf airco onderhouden: wat is er mogelijk?
Voor het eenvoudige onderhoud van je airco hoef je niet altijd een monteur in te schakelen. Je kunt veel werkzaamheden van airco onderhoud zelf doen. Denk aan het schoonmaken van de filters, het afstoffen van de binnenunit en het verwijderen van bladeren rond de buitenunit. Heb je specifieke airco onderdelen nodig voor je onderhoud, dan vind je die bij Technim. Ook kun je zelf controleren of de airco nog goed functioneert. Let hierbij op vreemde geluiden, onaangename geuren, lekkages en verminderde koel- of verwarmingsprestaties.
Belangrijk om te vermelden voordat je gaat beginnen: schakel de installatie altijd uit voordat je begint en houd je aan de instructies van de fabrikant. Niet iedere airco heeft dezelfde filters, of is op dezelfde manier gebouwd.
Airco binnenunit schoonmaken
De binnenunit zuigt lucht uit de kamer aan, brengt deze op temperatuur en blaast de lucht vervolgens weer terug. Tijdens dit proces blijft er stof achter op de filters. Daarom is het belangrijk om de binnenunit van je airco regelmatig schoon te maken.
Luchtfilters reinigen
Bij veel wandmodellen bevinden de filters zich direct achter het frontpaneel. Je kunt ze meestal simpel verwijderen en schoonmaken. Doe dat volgens dit stappenplan:
- Schakel de airco uit en open het frontpaneel
- Haal de uitneembare filters voorzichtig uit de binnenunit
- Verwijder stof met een stofzuiger op een lage stand
- Spoel wasbare filters eventueel af met lauw water, als dit mag van de fabrikant
- Laat de filters volledig drogen voordat je ze terugplaatst
Houd ook rekening met het feit dat sommige airco’s zijn uitgerust met speciale geur-, pollen- of fijnstoffilters. Deze mogen niet altijd met water worden gereinigd. Soms moeten ze zelfs periodiek worden vervangen.
Het controleren van de behuizing en de condensafvoer
Naast de filters kun je ook de behuizing van de binnenunit schoonmaken. Hiervoor kan je een zachte, licht vochtige doek gebruiken. Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen en spuit ook geen water direct in de installatie. Controleer bovendien of er geen water uit de binnenunit lekt. Tijdens het koelen ontstaat condenswater, dat wordt afgevoerd. Die afvoer kan verstopt raken, waarna er water uit de airco kan druppelen. Gebeurt dat, schakel dan een monteur in.
De buitenunit van je airco schoonmaken
De buitenunit van de airco heeft het hele jaar door te maken met weersinvloeden. Takjes, bladeren, stof en ander vuil kunnen zich rondom de installatie verzamelen. De buitenunit van je airco schoonmaken is dan ook een belangrijk onderdeel van je airco onderhouden. Verwijder regelmatig los vuil en zorg dat planten en struiken de luchttoevoer niet blokkeren. De behuizing kun je voorzichtig afnemen met een zachte doek. Het kan ook geen kwaad om even te controleren of de buitenunit nog stevig staat, of goed aan de gevel bevestigd is.
Gebruik bij dit soort klusjes nooit een hogedrukreiniger. In de buitenunit zitten kwetsbare onderdelen, die gemakkelijk beschadigd raken. Als er veel vuil tussen de lamellen of in de ventilator zit, is het beter om het reinigen over te laten aan een professional.
Hoe vaak moet je een airco reinigen?
Hoe vaak je een airco moet schoonmaken, hangt af van het verbruik en de omgeving. In een stoffige woning of een huishouden met huisdieren, raken filters in de regel sneller vervuild. Ook een airco die dagelijks verwarmt en koelt, heeft meer aandacht nodig.
Onderstaand schema kan een goede richtlijn geven.
| Onderdeel | Onderhoudsfrequentie |
| Luchtfilters | Elke 2 tot 4 weken controleren bij intensief gebruik |
| Binnenunit | Regelmatig afstoffen en reinigen wanneer nodig |
| Buitenunit | Enkele keren per jaar controleren |
| Condensafvoer | Tijdens de warme periode regelmatig visueel controleren |
| Professioneel onderhoud | Bij voorkeur jaarlijks, maar afhankelijk van gebruik en fabrikant |
Let op: de onderhoudsvoorschriften van de fabrikant zijn altijd leidend.
Wanneer is professioneel onderhoud nodig?
Er is dus het nodige dat je zelf kunt doen, maar sommige werkzaamheden hebben echt een specialist nodig. Tijdens een professionele onderhoudsbeurt controleert een monteur de technische staat van de installatie. Daarbij kan hij onder andere de warmtewisselaars en ventilatoren reinigen, de condensafvoer controleren en elektrische onderdelen inspecteren.
De monteur controleert ook of de airco nog altijd goed koelt en verwarmt. Mocht hij een lekkage in het koudemiddelcircuit constateren, dan is er nader onderzoek nodig. Je moet gecertificeerd zijn hieraan te kunnen werken.
Schakel een monteur in als:
- De airco merkbaar minder goed werkt
- Je een muffe geur ruikt door de binnenunit
- Er water uit de binnenunit lekt
- Er ongewone geluiden klinken uit de installatie
- Er ongewone ijsvorming ontstaat
- De airco regelmatig met een foutmelding komt
Sommige problemen komen door vervuilde filters, maar niet iedere storing is door jezelf op te lossen. En ruik je een brandlucht, is er rookontwikkeling of zijn er andere aanwijzingen voor een technisch defect, schakel de installatie dan direct uit.
Airco onderhoud in de winter
Wanneer je de airco ook gebruikt om te verwarmen, is onderhoud in de winter minstens zo belangrijk. Bij lage buitentemperaturen kan de buitenunit tijdelijk bevriezen. Gelukkig beschikken veel moderne airco’s over een automatische ontdooifunctie, waardoor bevriezing in de regel geen probleem is.
Houd wel de buitenunit vrij van bladeren, sneeuw en andere obstakels die het functioneren ervan in de weg staan. Zorg bovendien dat dooiwater goed kan weglopen. En wanneer je je airco in de winter amper gebruikt, is het handig om de filters en de buitenunit in het voorjaar te controleren. Op die manier maak je de installatie klaar om probleemloos te functioneren tijdens de eerste warme dagen. Wil je weten welke airco het beste presteert in de winter? Lees onze blog over de beste airco’s voor meer uitleg over de mogelijkheden.
Wat kost professioneel onderhoud aan een airco?
De kosten van het onderhoud aan je airco hangen onder andere af van het type installatie, het aantal binnenunits dat je hebt en de werkzaamheden die de monteur moet uitvoeren. Een eenvoudige controle van een single-split airco is in de regel goedkoper dan uitgebreid onderhoud aan een multi split-installatie.
Wil je vooraf zoveel mogelijk weten waar je aan toe bent, vraag dan wat er precies bij de onderhoudsbeurt is inbegrepen. Zaken als extra reiniging, vervangende onderdelen of reparaties kunnen afzonderlijk worden berekend.
Een onderhoudscontract kan een interessante optie zijn als je de airco intensief gebruikt, of meerdere binnenunits hebt. Controleer ook de garantievoorwaarden van de fabrikant. Hierin staan vaak specifieke eisen voor het airco onderhoud.
Veelgestelde vragen over airco onderhoud
Kun je een airco helemaal zelf schoonmaken?
Nee. De filters, de behuizing en datgene wat je aan de buitenkant kunt bereiken kun je meestal wel zelf reinigen. Wil je interne onderdelen van je airco grondig schoonmaken, of heeft je airco technisch onderhoud nodig, dan is een professionele monteur nodig.
Is jaarlijks airco onderhoud verplicht?
Niet voor iedere particuliere airco bestaat een wettelijke verplichting tot jaarlijks onderhoud. Wel is het mogelijk dat er wettelijke controleverplichtingen gelden met betrekking tot lekkage. Dit is afhankelijk van het koudemiddel en de installatie. Een jaarlijkse professionele controle is bij intensief gebruik een verstandige richtlijn.
Kun je airco schoonmaken met allesreiniger?
Het is verstandig om bij airco onderhoud geen gewone allesreiniger te gebruiken, tenzij dit uitdrukkelijk wordt toegestaan door de fabrikant. Voor de behuizing is in de regel een zachte, licht vochtige doek voldoende. Wasbare filters kun je volgens de handleiding reinigen met lauw water en eventueel een mild schoonmaakmiddel.
